ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Στην Αμερική προβλέπεται πιο ψηλός ρυθμός ανάπτυξης και πληθωρισμού

13:50 - 28.11.2016

Ως αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής που προβλέπεται να ακολουθήσει ο νέος Πρόεδρος Τράμπ.

 

Γενικά, ο νέος πρόεδρος της Αμερικής, κ. Ντόναλντ Τραμπ έχει υποσχεθεί να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη δημοσιονομική πολιτική  με τη μορφή της μείωσης φορολογιών και αύξησης των δημοσίων δαπανών, κυρίως για έργα υποδομής και άμυνας, την απέλαση μεγάλου αριθμού παράνομων μεταναστών και περιοριστική πολιτική στο διεθνές εμπόριο, κυρίως όσον αφορά τις εισαγωγές προϊόντων από το Μεξικό και την Κίνα. 

Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική που αναμένεται να ακολουθήσει ο νέος πρόεδρος στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου προβλέπεται να οδηγήσει στην αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης. Και αν βραχυπρόθεσμα οι εξελίξεις αυτές οδηγήσουν στην αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης της Αμερικής ίσως αποτρέψουν μια σκληρή πολιτική όσον αφορά το διεθνές εμπόριο, πράγμα που θα οδηγήσει στην αποφυγή διεθνούς εμπορικού πολέμου. Κατά πάσα πιθανότητα σε αυτή την περίπτωση ο κ. Τραμπ θα ακολουθήσει χαλαρή προστατευτική πολιτική με στόχο να διατηρήσει αρκετή από την αυξημένη ζήτηση εντός της Αμερικής. Ο κ. Τραμπ θα μπορούσε να θέσει  όρους για τα έργα  που θα εκτελούνται από δημόσια χρήματα, όπως για παράδειγμα τα υλικά για την εκτέλεση των έργων αυτών να προέρχονται από ντόπια εταιρεία.

Ο νέος πρόεδρος δήλωσε ότι θα επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου της Αμερικής – Καναδά και Μεξικού, γνωστή ως ΝΑFΤΑ, κι αν καταστεί αναγκαίο να αποσυρθεί από αυτήν. Επίσης, η συμφωνία ελευθέρου εμπορίου των 12 χωρών της Ασίας-Ειρηνικού μεταξύ των οποίων και η  Ιαπωνία  και ο Καναδάς, γνωστή ως Trans Pacific Partnership (TPP) την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα υπέγραψε τον περασμένο Φεβρουάριο δήλωσε ότι δεν θα την επικυρώσει. Το Ιαπωνικό Κοινοβούλιο όμως ήδη την έχει επικυρώσει. Έτσι η Κίνα προωθεί τώρα τη δική της συμφωνία ελευθέρου εμπορίου Ασίας-Ειρηνικού που θα εξαιρεί την Αμερική. Ήδη ο Υπουργός Εμπορίου της Αυστραλίας, Steven Ciobo δήλωσε ότι η Αυστραλία θα συνεργαστεί για τη συμπλήρωση μιας συμφωνίας 16 χωρών της Ασίας – Ειρηνικού που θα εξαιρεί την Αμερική.  Αλλά οποιανδήποτε μορφή περιοριστικής πολιτικής στο διεθνές εμπόριο προωθηθεί από τον κ. Τραμπ, όπως είναι η μη επικύρωση του ΤΡΡ και ο τερματισμός των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου με την Ε.Ε. θα σημαίνει ότι η Αμερική  θα παύσει να είναι πρωτοπόρα στους διεθνείς κανονισμούς για περαιτέρω ελευθεροποίηση του διεθνούς εμπορίου. 

Ο κ. Τραμπ υποσχέθηκε επίσης απορρύθμιση σε τομείς που κυμαίνονται από την ενέργεια, στις χρηματοδοτήσεις και τον καθορισμό τιμών στα φάρμακα. Η πολιτική αυτή αναμένεται να δώσει ώθηση στην οικονομία, αν και θα παραβλάψει τις πιο πτωχές τάξεις. Επίσης, η απόφαση να απελάσει πολλούς που εργάζονται παράνομα στην Αμερική προβλέπεται ότι θα μειώσει το εργατικό δυναμικό κατά 5%, ενώ η φορολογική πολιτική του θα είναι δαπανηρή και προβλέπεται να στοιχίσει σχεδόν $7 τρις σε μιαν δεκαετία περίπου που αποτελεί το 50% του δημοσίου χρέους που εκκρεμεί. Ο εταιρικός φόρος αναμένεται να διακυμανθεί γύρω στο 20% όπως εισηγείται ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, κ. Paul Ryan σε σχέση με 15% που επιθυμεί ο κ. Τραμπ. Ο κ. Τραμπ όσο και ο κ. Ryan συμφωνούν ότι πρέπει να υπάρχουν τρεις προσωπικοί φορολογικοί συντελεστές, 12%, 25% και 33%. Παράλληλα, υπάρχει σκέψη για κατάργηση του φόρου κληρονομιάς. 

Οι φορολογικές αυτές μειώσεις θα βοηθήσουν περισσότερο τις ψηλές εισοδηματικές τάξεις και πολύ λιγότερο τις χαμηλές. Αλλά ενώ το Κογκρέσο έχει την εξουσία να περιορίσει τις φορολογικές μειώσεις που προτείνει ο νέος πρόεδρος οι υφιστάμενοι κανονισμοί επιτρέπουν στον πρόεδρο να επιβάλει εισαγωγικούς δασμούς σε ορισμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με το Peterson Institute, o κ. Τραμπ μπορεί να κάνει χρήση της εξουσίας που του παρέχεται για να αποσυρθεί από την ΝΑFTA με μόνο μια προειδοποίηση έξι μηνών. Αλλά ο νέος πρόεδρος όμως έχει δηλώσει ότι απλά προειδοποιεί ότι θα καταργήσει εμπορικές συμφωνίες και θα επιβάλει ψηλούς εισαγωγικούς δασμούς με στόχο να επιτύχει καλύτερες εμπορικές συμφωνίες και να περιορίσει το εμπορικό έλλειμμα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι κανείς δεν ξέρει πως θα αντιδράσουν οι άλλες χώρες και ποια αντίποινα θα επιβάλουν στην Αμερική. 

Με μια μεγάλη δημοσιονομική τόνωση η FED αναμένεται να  αυξήσει τα επιτόκια για να περιορίσει τον ρυθμό πληθωρισμού. Την περασμένη εβδομάδα η πρόεδρος της  FED, κα. Janet Yellen δήλωσε σε κατάθεσή της στο Κογκρέσο ότι η αύξηση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων θα καταστεί η κατάλληλη πολιτική σύντομα, όταν δηλαδή συνέλθει η FED στις 12 – 13 Δεκεμβρίου 2016. Η θητεία της κας. Yellen λήγει το 2018 και ο διάδοχος της θα είναι υπόχρεος να πάρει τα κατάλληλα νομισματικά μέτρα έτσι που να επιτύχει ρυθμό ανάπτυξης 4% που στοχεύει ο κ. Τραμπ. Αλλά η προσπάθεια της FED να επιτύχει αυτόν τον στόχο θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού και χρηματοοικονομική αστάθεια. 

 Η αύξηση των επιτοκίων όμως δεν θα είναι αντίθετη με τις απόψεις του κ. Τραμπ ο οποίος έχει κατηγορήσει την FED για τη διατήρηση πολιτικής χαμηλών επιτοκίων και κατά συνέπεια έχει παραβλάψει τους αποταμιευτές αρκετοί από τους οποίους τον ψήφισαν. Παράλληλα, ο συνδυασμός επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής και λιγότερο χαλαρής νομισματικής πολιτικής θα σημαίνει πιο ισχυρό δολάριο και αύξηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών μακροπρόθεσμα. Έτσι ένα ισχυρό δολάριο και ένα αυξανόμενο  έλλειμμα τρεχουσών πιστεύεται ότι  θα επηρεάσει τις εξαγωγές και θα αυξήσει τον κίνδυνο  προστατευτισμού. 

Ως αποτέλεσμα των προσδοκιών για την υιοθέτηση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής και  αύξηση των δημοσίων δαπανών,  με παράλληλη μείωση των φορολογιών και  αύξηση των επιτοκίων, αλλά και της προσδοκίας να σημειωθεί αύξηση στον ρυθμό ανάπτυξης, το δολάριο σημείωσε αύξηση  στο ψηλό σημείο τα τελευταία 13 χρόνια.  Παράλληλα, σημειώθηκε αύξηση της απόδοσης των ομολόγων και των τιμών των μετοχών. Με την πολιτική αυτή αναμένεται αύξηση του δημοσίου χρέους. Ο νέος πρόεδρος όμως ισχυρίστηκε ότι θα αποπληρώσει ολόκληρο το δημόσιο χρέος των $19 τρις σε οκτώ χρόνια. Έτσι, ενώ το ρεπουμπλικανό κόμμα είναι γνωστό για τη δημοσιονομική του πειθαρχία, ο κ. Τραμπ θα οδηγήσει το κόμμα στον δρόμο της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής. Παράλληλα, το ρεπουμπλικανό κόμμα ήταν συνήθως υπέρ του ελεύθερου εμπορίου, ενώ ο νέος πρόεδρος προωθεί τον προστατευτισμό στο διεθνές εμπόριο. 

Ο νέος πρόεδρος της Αμερικής σκοπεύει να καταργήσει το σχέδιο Υγείας Obamacare, όπως και τους περισσότερους περιβαλλοντικούς και χρηματοοικονομικούς κανονισμούς, κάτι που δεν θα επηρεάσει ευνοϊκά την εργατική τάξη, αφού δεν θα έχουν ικανοποιητική ασφάλεια υγείας, θα έχουν ένα πιο μολυσμένο περιβάλλον και επιβολή αυξημένων χρεώσεων από τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα. Ο προστατευτισμός επίσης δεν πρόκειται να βοηθήσει τους υποστηρικτές του κ. Τραμπ, οι περισσότεροι από τους οποίους βασίζονται στα φθηνά εισαγόμενα προϊόντα. 

Αναφέρεται επίσης ότι η Κίνα όπως και η Ινδία προειδοποιούν τον νέο πρόεδρο της Αμερικής να μην προχωρήσει στην μη εφαρμογή της συμφωνίας για τις κλιματικές αλλαγές που εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών στο Παρίσι τον περασμένο Δεκέμβριο. Αν δε προχωρήσει στην υπόσχεση του να μην θεσπίσει τη συμφωνία για το κλίμα που συμφωνήθηκε θα σημαίνει ότι αυτός θα βρίσκεται αντιμέτωπος με τις επιθυμίες ολόκληρου του πλανήτη. .

Χάρης Κακουλλής, Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited

Υ.Γ.
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.